Amerika Birleşik Devletleri

Bilgiye sahip çık!
(ABD sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
→ Başlığın diğer anlamları için Amerika (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

Şablon:Ülke2 Amerika Birleşik Devletleri 50 eyaletin birleşmesi sonucu kurulan federal bir devlettir. Kuzeyinde Kanada, güneyinde Meksika, doğusunda Atlas Okyanusu, batısında Büyük Okyanus bulunmaktadır. 1492 yılında keşfedilmesiyle Avrupa’dan gelen göçmenler tarafından kurulmuş bir ülkedir. En kalabalık şehri New York’tur.
Konu başlıkları

1 TarihÇE
2 Ekonomi
3 Ordu
4 Spor
5 Dış bağlantılar

[düzenle] TarihÇE

12 Ekim 1492’de Kristof Kolomb Amerika kıtasını keşfettikten sonra ilk olarak İngilizler 1607’de Virginia’da Jamestown’a yerleştiler.

Büyük ekonomik fırsatlar, dini ve siyasi özgürlük haberlerinin çekiciliği ile bir çok ülkeden göçmenler giderek Birleşik Amerika’ya akın ettiler. Göçler en çok 1880-1914 yılları arasında oldu. 1820 ile 1973 yılları arasında ABD 46 milyondan fazla göçmen kabul etmiştir. Bunların çoğu Avrupa’dan olmakla beraber, Latin Amerika, Asya, Afrika, Avustralya ve Kanada’dan da fazla miktarda gelenler oldu. Bugün Kuzey Amerika’nın ilk yerlileri olan Kızılderililer’den Kızılderili soykırımı sonucunda 360.000’e yakın bir nüfus kalmıştır. Bunların çoğu batıda yaşamakla beraber, güney, kuzey, orta bölgelerde de Kızılderili vardır. 300’den fazla birbirinden ayrı Kızılderili kabilesinden en büyüğü, güneybatıdaki Navaho kabilesidir. On yedinci asır başında kızılderili nüfusu Avrupa’nın o tarihteki nüfusundan fazla idi. Ancak bu millet soykırıma tabi tutuldu. Zenciler Amerika’ya önce Afrika’dan köle olarak getirilmiştir.

Abraham Lincoln’un 1863’teki Kölelerin Azad Edilmesi Bildirisi ile bunların hür oldukları, 1865’te Amerikan Anayasası’ndaki on üçüncü değişikliğin onaylanması ile kabul edildi. Bunların torunları şimdi nüfusun yaklaşık % 12’sini meydana getirirler. Zenciler ülkenin her tarafına dağılmışlardır. Chicago şehrinde zenci nüfusu bugün 1940’takinin üç katı yaklaşık olarak iki milyondur. Zenci nüfusun en fazla olduğu yer New York eyaletidir. 20 yılda bir milyona yakın bir artışla 2.402.000 olmuştur.

Avrupalıların göçleri sonunda Amerika’da çeşitli koloniler kuruldu. 4 Temmuz 1776’da 13 Amerikan kolonisi İstiklal Beyannamesi’ni imzaladılar. İngilizlerle yapılan bağımsızlık savaşlarını kazanarak istiklallerini kazandılar. Böylece ABD kurulmuş oldu. 1787’de ilk Anayasası hazırlandı ve George Washington ilk cumhurbaşkanı seçildi. Önceleri Philadelphia’da bulunan federal başkent 1801’de Washington’a nakledildi. 1803’de Leousinia Fransa’dan, 1801’de Florida İspanya’dan satın alınarak ABD topraklarına katıldı. 1860’da kölelik konusundaki anlaşmazlıklar neticesinde Güney Carolina ve altı güney eyaleti birlikten ayrıldı ve bunlar Amerika Konfedere Eyaletlerini kurdular. 1861’de başlayan güney-kuzey içsavaşı 1 Ocak 1863’te güney eyaletlerdeki köleleri hürriyete kavuşturan bir beyannamenin yayınlanması ve buna bağlı olarak 9 Nisan 1865’te Konfedere Eyaletler’in teslim olması ile sona erdi. Bu savaş ABD’ye Guam ve Porto Riko’yu kazandırdı. 1867’de Alaska Rusya’dan 20 milyon dolara satın alındı. 6 Nisan 1917’de Almanya’ya savaş ilan edilerek Birinci Dünya Savaşı’na katıldı. 7 Aralık 1941’de Japonların Hawai’deki Pearl Harbour üssüne saldırması üzerine ABD, İkinci Dünya Savaşı’na da katıldı ve galip devlet olarak çıktı.
[düzenle] Ekonomi

ABD dünyanın en büyük ekonomisidir ve G-8 ülkelerinin başını çeker. Ağır sanayi kuzey ve doğuda, Software ve hafif endüstri daha çok batıda gelişmiştir. Güneyde zengin petrol kaynakları mevcuttur. Güney ve batı aynı zaman da tarım faaliyetleri ile de öne çıkar. Kaliforniya’da üzüm ve şarapçılık meşhurdur. Turizm önemli gelir kaynağıdır. New York bu alanda başı çeker. Detroit’de ise otomotiv sektörü ilerlemiştir.
[düzenle] Ordu

Ordusunun teknolojisi gelişmiştir. Nükleer silahlara da sahiptir. Dünyanın hemen hemen her ülkesinde askeri güç barındıran tek ülkedir. Uçak gemisine sahip bir kaç ülkeden biridir. Ordu NASA ile ortaklaşa projeler de yürütmektedir. Bu projelerin başında Yıldız Savaşları Projesi gelir.
[düzenle] Spor

Ülke’de spor bir kültür halini almıştır. Hemen herkes amatörce de olsa bir spor dalı ile uğraşır. Ülkede en popüler sporlar Amerikan Futbolu, Beyzbol ve Basketbol’dur. Futbol da gittikçe daha yaygın hale gelmektedir.
[düzenle] Dış bağlantılar

Hükümet

Official U.S. Government Web Portal Gateway to government sites
House Official site of the United States House of Representatives
Senate Official site of the United States Senate
White House Official site of the President of the United States
Supreme Court Official site of the Supreme Court of the United States

Genel bakış ve veriler

InfoUSA Portal to U.S. Information Agency resources
Library of Congress Official site of the U.S. Library of Congress
Demographic Highlights Statistics from the Population Reference Bureau
The 50 States of the U.S.A. Collected informational links for each state
United States Encyclopaedia Britannica entry
U.S. Census Housing and Economic Statistics Wide-ranging data from the U.S. Census Bureau
U.S. Citizenship and Immigration Services Official government site
State Fact Sheets Population, employment, income, and farm data from the U.S. Economic Research Service
State Energy Profiles Economic, environmental, and energy data for each state from the U.S. Energy Information Administration

History

Historical Documents Collected by the National Center for Public Policy Research
U.S. National Mottos: History and Constitutionality Analysis by the Ontario Consultants on Religious Tolerance
USA Collected links to historical data

Maps

National Atlas of the United States Official maps from the U.S. Department of the Interior
United States Satellite view at WikiMapia (not affiliated with Wikipedia/Wikimedia Foundation)