Türkiye

Bilgiye sahip çık!
Atla: kullan, ara
Türkiye Cumhuriyeti[1]
Bayrak
Türk bayrağı[2][3][4][5][6][7]
Turkey (orthographic projection)-Red version.svg
Resmî dil Türkçe[8]
Başkent Ankara[8]
Nüfusa göre en büyük ve en küçük şehir İstanbul - Tunceli[9]
Yüzölçümüne göre en büyük ve en küçük şehir Konya - Yalova[10]
Devlet şekli Cumhuriyet[1]
Yönetim biçimi Demokrasi[11]
Kurucusu Mustafa Kemal Atatürk[12]
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül[13]
Meclis Başkanı Mehmet Ali Şahin [14]
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan [15]
Yüzölçümü İzdüşüm alanı (harita üzerinde) 783,562 km²
; gerçek alanı 814.578 km²
. Dünya yüzeyinin %1,3'ünü kaplar, en geniş 37. ülkedir. Avrupa'da Rusya'dan sonra 2. sırada yer alır.[16]
Nüfus 72.561.312
[17]
Nüfus yoğunluğu 93 kişi/km²[17]
Millî günler 23 Nisan: TBMM'nin açılışı (1920)
19 Mayıs: Kurtuluş Savaşı'nın başlaması (1919)
30 Ağustos: Kurtuluş Savaşı'nın kazanılması (1922)
29 Ekim: Cumhuriyetin ilanı (1923)
Millî gelir, Cari (GSMH) 744.2 milyar ABD Doları (2008)[18]
Millî gelir, SAGP (GSMH) 1.029 trilyon ABD Doları (2008)[19]
Kişi başına düşen millî gelir, Cari 10.745 ABD Doları (2008)[20]
Kişi başına düşen millî gelir, SAGP 13.920 ABD Doları (2008)[21]
İhracat 132.8 milyar ABD Doları[Kaynak belirtilmeli]
İthalat 198.6 milyar ABD Doları[Kaynak belirtilmeli]
Yıllık Enflasyon TÜFE: %7,52 [22]
ÜFE: %3,22 [23]
Para birimi Türk Lirası (TL)[24]
İnsani Gelişme Endeksi ▲ 0.806 (yüksek) (2007)
Dünya sıralamasında 79. [25]
Saat dilimi
- Yaz saati 		EET (UTC+2)
EEST (UTC+3)
Milli Slogan Yurtta Sulh, Cihanda Sulh
Millî Marş İstiklâl Marşı[8]
Millî renkler Kırmızı ve beyaz
İnternet alan adı .tr
Telefon kodu +90

Türkiye, resmi adıyla Türkiye Cumhuriyeti, Anadolu ve Trakya'nın doğusu üzerinde, 29 Ekim 1923 tarihinde Mustafa Kemal Atatürk'ün liderliğinde kurulan ve cumhuriyet[26] rejimi ile yönetilen bir ülkedir. Kuzeyinde Karadeniz; güneyinde Akdeniz; kuzeydoğusunda Gürcistan; doğusunda Ermenistan, Azerbaycan ve İran İslam Cumhuriyeti; güneydoğusunda Irak, Suriye; batısında Ege Denizi; kuzeybatısında ise Yunanistan ve Bulgaristan ile çevrilidir. Ayrıca kuzeybatısında, Avrupa ile Asya kıtalarını ayıran Marmara Denizi bulunmaktadır.

Türkiye, anayasasında belirtildiği üzere[27] demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devleti olmayı amaçlamaktadır.

I. Dünya Savaşı ile yıkılan Osmanlı Devleti'nin yerine Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde başlatılan Kurtuluş Savaşı mücadelesi ile, 29 Ekim 1923 yılında kurulmuştur. Kuruluşundan günümüze dek batılılaşma politikasını izlemiştir. Günümüz itibarı ile Birleşmiş Milletler[28], NATO[29], İslam Konferansı Örgütü[30], Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı[31], OECD[32], Avrupa Konseyi [33], Avrupa Ekonomik Topluluğu[34], G-20[35] gibi milletlerarası organizasyonlara üyedir. 3 Ekim 2005 yılı itibarı ile Avrupa Birliği'ne tam üyelik katılım müzakereleri başlamıştır[36].

Konu başlıkları

[düzenle] Türkiye kelimesinin kökeni

Türkiye kelimesinin kökeni hakkında değişik iddialar bulunmaktadır. İlber Ortaylı (Prof.) Cenovalı ve Venedikli diplomat ve tüccarların, Anadolu'yu Turchia ve Turcmenia olarak tanımladığını söyleşilerinde belirtmekte ve Türkiye kelimesinin kökeninin buraya dayanabileceğini söylemektedir. [37].

Abdulhaluk Çay (Prof. Dr.) "Bu tabir 9. ve 10. yüzyıllarda İdil/Volga nehrinden Orta Avrupaya kadar uzanan saha için kullanılmıştır." sözü ile Türkiye kelimesinin kökenine dair farklı bir tez öne sürmüştür. 9. ve 10. yüzyıllarda Bizans kaynakları Macaristan'da kurulmuş Arpad hanedanlığı için Batı Türkiye; Karadeniz'in kuzeyi ile Kafkaslarda kurulmuş Hazarlar için Doğu Türkiye terimini kullanmaktadır. Bizans diplomasisinde, söz konusu ülkelerin yöneticilerine ise 'Türklerin Prensi' olarak hitap edilmektedir.

12. yüzyılda Mısır'da kurulmuş Türki Memlük Devleti kendini Türkiye devleti olarak ifade ediyordu.

[düzenle] Tarih

[düzenle] Türkler öncesi Anadolu tarihi

Ana madde: Anadolu tarihi

Anadolu'nun, günümüzde yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda geçmişinde birçok farklı medeniyete vatan olduğu bilimektedir. Yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda neolitik çağa ait olduğu düşünülen Çatalhöyük, Çayönü, Göbekli Tepe, Hacılar ve dünyanın en eski yerleşim birimi olduğu düşünülen Mersin yerleşim birimleri bulunmuştur. Ayrıca demir çağı antik kentlerinden biri olan Truva, yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda Çanakkale il sınırları içerisinde bulunmuştur.

Anadolu'da bilinen anlamında ilk büyük imparatorluk Hititler M.Ö. 13 ve M.Ö. 18. yüzyıllar arasında hüküm sürmüşlerdir. Frigyalılar (M.Ö. 12-8. yüzyıllar) diğer kurulmuş büyük devletlerden birisidir. M.Ö. 7. yüzyılda Sümerler tarafından yıkılmışlardır. Lidyalılar, Karyalılar, Likyalılar Frigyalılar'dan ayrılmış şehir devletleridir.

İyonya ile birlikte Antik Yunan kültürü bölgede yaşamıştır. Pers İmparatorluğu'nun bölgede hakimiyeti ele geçirmesinin ardından (M.Ö.5-6. yüzyıllar), Büyük İskender bu bölgenin kontrolünü Perslilerden almıştır.

Anadolu; Bitinya, Kapadokya, Pergamum (Bergama), Pontus gibi Roma İmparatorluğu'na bağlı Helenistik krallıklara ev sahipliği yapmıştır. Roma İmparatorluğu'nun 395 yılında ikiye ayrılması ile başkenti İstanbul (Byzantium) olmak üzere Bizans İmparatorluğu kuruldu.

[düzenle] Türkler ve Osmanlı Devleti

8. yüzyılda Oğuz Türklerinin müslümanlığı kabul etmesi ile birlikte, Türk akınları 10. yüzyılda batıya doğru yönelmeye başladı. 10. yüzyılda günümüz İran toprakları üzerinde kurulan Selçuklu Devleti akınlarını Bizans üzerine yoğunlaştırdı. 26 Ağustos 1071 yılında Selçuk hükümdarı Alp Arslan ile Bizans imparatoru Romen Diyojen arasında Malazgirt ovasında meydana gelen savaşın galibi Alp Arslan oldu. Bu savaş ile birlikte Türkler, Anadolu topraklarına yerleşti.

Selçukluların parçalanması ile bölgede Anadolu Selçuklu Devleti Moğol istilasına kadar hüküm sürdü. Moğol işgali sonucu ülke beyliklere bölündü. Anadolu Selçuklu Devleti'nden ayrılan Osmanlı Beyliği, sınırlanırı genişleterek imparatorluk seviyesine yükseldi. Başkentini Bursa, Edirne olarak belirleyen Osmanlı, en son olarak 29 Mayıs 1453 yılında İstanbul'un fehtedilmesi ile İstanbul'u başkent yaptı. Geniş coğrafyaya yayılan Osmanlı Devleti duraklama ve yıkılış dönemlerinde birçok toprak parçası kaybederek küçüldü ve zayıfladı. I. Dünya Savaşı'ndan malup olarak ayrılan Osmanlı Mondoros Ateşkes Antlaşması ile yenildiğini kabul etti. Sevr Anlaşmaları ile ülke tamamen itilaf devletlerine teslim oldu.

[düzenle] Cumhuriyet Dönemi

Osmanlı Devleti'nin işgal edilmesi ile, Trablusgarp, Çanakkale Savaşı gibi bir çok savaşta tecrübe kazanmış Mustafa Kemal Atatürk, işgal altındaki İstanbul'dan hareket ederek 19 Mayıs 1919'da Samsun'a vardı. Samsun'dan Sivas'a, oradan da Erzurum'a geçen Mustafa Kemal, Türkiye'nin Kurtuluş Savaşı olarak nitelendirdiği oluşumu başlattı. 23 Nisan 1920'de Ankara'da kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi ile yeni bir devletin temelleri atılmaya başlandı. Yunanlılar ve onları destekleyen diğer itilaf devletlerine karşı kazanılan savaşlar ve İtilaf Devletleri'nin kendi aralarındaki sürtüşmelerle Kurtuluş Savaşı, 9 Eylül 1922'de İzmir'in geri alınması ile sonuçlandı. Akabinde 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Antlaşması[38] ile Misak-ı Milli hedeflerine büyük oranda ulaşıldı.

29 Ekim 1923'de Cumhuriyet'in ilan edilmesi ile Türkiye Cumhuriyeti resmen kurulmuş oldu. Cumhuriyetin ilanı ile birlikte yönetim, eğitim, ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda bir çok reform uygulamaya geçirildi. Reformlarla birlikte Türk ekonomisinin ve günümüz Türkiyesi eğitim ve sosyal anlayışının temelleri atıldı. 23 Haziran 1939 tarihinde Misak-ı Milli sınırları içerisinde olan Hatay Cumhuriyeti, Türkiye Cumhuriyeti'ne vilayet olarak katılmıştır[39]

II. Dünya Savaşı'nda tarafsız kalmayı seçen Türkiye, savaştan sonra dünya çapında etkisini gösteren ekonomik krizle karşılaştı.

[düzenle] Coğrafi bilgiler

Türkiye bulunduğu konum itibarı ile doğu-batı arasında uzanan bir ülkedir. Bulunduğu coğrafi konum ile Avrupa ve Asya kıtaları arasında geçiş noktası denilebilecek, jeopolitik ve stratejik olduğu iddia edilen bir bölgede bulunmaktadır. En doğu noktası Küçük Ağrı'nın doğusu (D 35° 51'), en batı noktası ise Gökçeada'daki Avlaka Burnu (25° 40' D) olup, bu iki nokta arasındaki mesafe yaklaşık 1678 km'dir. En kuzey noktası Sinop, İnceburun (42° 06' K), en güney noktası ise Hatay, Topraktutan köyü civarıdır (35° 51' K) Bu uç noktalar arası mesafe yaklaşık 650 km'lik mesafe bulunmaktadır[40]. Toplam yüzölçümü 814.578 km2 olup, izdüşümü yüzölçümü 779 452 km2'dir. 755,688 km2'lik kısmı Asya kıtası üzerinde, 23,764 km2'lik kısmı ise Avrupa kıtası üzerinde bulunmaktadır.

Toplam kara yüzölçümü 770,760 km2, su yüzölçümü ise 9,820 km2'dir. En büyük gölü Van Gölü olup, yüzölçümü 3.713 km2'dir[41]. En uzun akarsuyu Kızılırmak olup, uzunluğu 1.355 km'dir[42].

Türkiye Himalaya-Alp dağ sistemi arasında olup kuzeyde Kuzey Anadolu Dağları ve güneyde Toroslar ile çevrelenmiştir. Doğu Anadolu Bölgesi ortalama yüksekliği 2000 m ile Türkiye'nin çatısı konumundadır. Türkiye'nin en yüksek noktası 5.137 m ile Ağrı Dağı zirvesidir[43].

Türkiye iç ve doğu kesimlerinde karasal iklim; Akdeniz, Ege ve kısmen Marmara bölgelerinde Akdeniz iklimi özellikleri gösterir. Karadeniz kıyılarınca uzanan sıradağlar, Karadeniz'den gelen yağmur bulutlarının iç kesimlere girmesini engeller ve Karadeniz bölgesine bol yağış bırakır.

[düzenle] Yönetim sistemi ve siyasi yapısı

Türkiye Cumhuriyeti, anayasasında belirtildiği üzere cumhuriyettir. Demokratik, laik ve sosyal devlet olmayı amaçlayan bir yönetim sistemi vardır[44] Merkezi devlet yönetimi anlayışı mevcuttur. Tüm şehirlerin valileri başkent Ankara'ya bağlıdır. Güç ayrılığı ilkesi vardır. Yasama organı, Türk milletinin seçtiği vekilleden oluşan TBMM'dir[45]. Yürütme organı Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından sağlanır[46]. Yargı organı, Türk milleti adına bağımsız mahkemelerce yürütülür[47].

Türkiye Cumhuriyeti siyasi tarihi resmi olarak 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılışı ile başlamıştır. Cumhuriyetin 29 Ekim 1923 tarihinde ilanıyla birlikte, Türkiye Cumhuriyeti'nin parlementer sistem üzerinde, halkın seçtiği vekillerce yönetilen bir idare olduğu ortaya konmuştur.

1924 yılında kurulan Cumhuriyet Halk Fırkası, 1945 yılına dek tek parti olarak ülkeyi yönetmiş, 1945 yılında kurulan Adalet Partisi'nin 1950 seçimlerini kazanması ile Türkiye siyasi yaşamında çok partili dönem başlamıştır.

27 Mayıs 1960 Askeri Darbesi'nin ardından Adalet Partisi kapatılmış ve dönemin başbakanı Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan İmralı Adası'nda idam edilmiştir. Ardından gelen 12 Mart 1971 Muhtırası ve 12 Eylül 1980 darbeleri ile Türk siyaset anlayışı şekillenmiştir. Bu yıllarda bir çok sağ-sol çatışması olmuş, ülke iç savaşa sürüklenmiştir.

1983 yılında yapılan genel milletvekili seçimlerinde, Adalet Partisi'nden sonra ilk kez, Turgut Özal başkanlığındaki Anavatan Partisi tek başına iktidara gelmiştir.

Türkiye'de en kısa süren hükümet AKP, Abdullah Gül başkanlığındaki 58. hükümettir. En uzun süren hükümet ise AKP, Recep Tayyip Erdoğan başkanlığındaki 59. hükümettir[48]. 1920-2007 yılları arasında Türkiye'de 60 hükümet kurulmuş, 11 kişi cumhurbaşkanı olmuştur.

[düzenle] Kültür

[düzenle] Edebiyat

Ana madde: Türk Edebiyatı

Türkçe, Ural-Altay dil grubunun Altay koluna bağlı bir dildir. Sondan eklemeli, okunduğu gibi yazılan ve aynı şekilde yazıldığı gibi okunan 29 sesli bir dildir. Tarihçesi hakkında pek bir bilgi olmamakla birlikte günümüzde 250-300 milyon insan tarafından konuşulmaktadır.

Türkçe olarak günümüzde mevcut bulunan ilk yazılı eser Göktürkler tarafından 8. yüzyılda yazıldığı düşünülen Orhun Kitabeleri'dir. Türklerin İslamı kabulü ile birlikte Arapça alfabesi kullanılmaya başlanmış, Karahanlılar, Gazneliler, Selçuklular döneminde önemli edebi eserler yazılmıştır. Yusuf Has Hacip tarafından yazılan Kutadgu Bilig,Divan-ı Lugat-it Türk adlı bilinen ilk Türk sözlüğü ve dilbilgisi kitabı Türk edebiyatının önemli eserleri arasındadır. 14. yüzyılda kaleme alınmış Dede Korkut hikayeleri de dilden dile geçerek anlatılan hikayelerin toplamıdır.

Osmanlı döneminde Arap ve Fars edebiyatının etkisiyle Divan Edebiyatı gelişmiş, bu konuda bir çok önemli eser çıkartılmıştır. Ayrıca halk edebiyatında da ilerlemeler olmuş, Yunus Emre gibi ozanlar Türk edebiyatına katkıda bulunmuşlardır.

Cumhuriyet'in ilanı öncesi ve sonrasında Türk edebiyatında batı edebiyat anlayışı etkileri görüşmüştür. Edebiyat belirli bir sistematik kazanmış, farklı dallar ve farklı konularda eserler üretilmiştir. Türk Harf İnkılabı ile Arap alfabesinin yerini Latin alfabesi almıştır.

[düzenle] Sanat

Türkiye multikültürel yapısının da etkisiyle çok farklı geleneksel ve modern sanatların buluştuğu bir ülkedir.

[düzenle] Spor

Türkiye'de spor batısındaki ülkeler kadar yaygın değilken doğusundaki ülkelere göre daha ileridir. Türkiye Olimpiyat Oyunlarında da ön sıralarda yer almaz. 2004 yılında yapılan araştırmaya göre 2000 yılı Sydney oyunlarında Türkiye nüfusa göre altın madalya sıralamasında 0,06 madalya / 1 milyon kişi'lik oran ile ancak 72. olabilmiştir. [49]

Türkiye'de popüler spor futboldur. En önemli futbol ligi Turkcell Süper Lig'dir. Bu ligde Galatasaray, Fenerbahçe ve Beşiktaş gibi İstanbul takımları ön sıralarda yer alır. Futbol alanında Türkiye Milli Takımı 2002 Dünya Kupası'nda 3. lük kazanmış, 2000 yılında Galatasaray SK UEFA Şampiyonu olmuştur.[50]

Basketbol dalında klüpler kategorisinde en büyük başarı Efes Pilsen takımının aldığı Koraç Kupası'dır.

Türkie'ye Güreş ve Halter sporlarında sayısız başarıya imza atmıştır.

[düzenle] Sosyal yaşam

Türkiye'de sosyal yaşam diğer gelişmekte olan batı ülkelerindekine benzer. Buna rağmen sosyal ve ekonomik aşırı uçların sosyal yaşam içindeki çok farkli yaşam biçimleri trajikomik görüntüler oluşturabilir.

[düzenle] Ekonomik yapısı

Ana Madde: Türk Ekonomisi

Türk ekonomisinin tamamına yakını,Cumhuriyeti'nin kurulduğu ilk yıllarda tarıma dayanmaktaydı. Mustafa Kemal önderliğinde başlatılan sanayileşme hareketi ve devletçilik anlayışı ile Türk ekonomisi büyük bir atılım gösterdi. Tarımsal ürünlerden elde edilen mahsülün işlenmesi ve istihdamın tüm ülkeye eşit dağılmasını sağlamak amacıyla ülkenin değişik noktalarında devlet eli ile fabrikalar açıldı.

1974 Kıbrıs Barış Harekatı'ndan sonra uygulanan uluslararası ambargo, ülke ekonomisine büyük zarar verdi. 1980-90 yıllarında sanayileşme ile birlikte artan dış ticaret girişimciliği ile Türkiye ekonomisi ilerleme kaydetti.

1994 ve 2001 yıllarında oluşan ekonomik kriz sonrası ülke ekonomisi yara aldı. 2001 Ekonomik Krizi'nden sonra yapılan ekonomik reformlarla belirli bir büyüme hızına erişen Türkiye, kişi başına düşen gayri safi milli hasıla oranında %9 gibi büyük rakamlara ulaşabilmiştir.

Türkiye satın alma gücü açısından 2006 yılı itibarı ile 635.6 milyar dolarlık güce sahiptir[51]. Ekonomisinin yüzde 11'i tarıma, % 29.4'ü sanayiye ve % 59.4'ü hizmet sektörüne dayanmaktadır. Tekstil, gıda ürünleri, elektronik, otomotiv, madencilik, demir-çelik, kağıt sanayi dalları gelişmektedir. En büyük ithalatını Almanya'dan, en büyük ihracatını ise Rusya'ya yapmaktadır.

[düzenle] Ordu

Türkiye NATO içerisinde ABD'den sonra ordusu en büyük olan ikinci ülkedir. Askerlik uygun şartlardaki her erkek Türk vatandaşı için zorunlu hizmettir.

[düzenle] Dipnotlar

  1. ^ a b "TBMM.gov.tr - 1982 Anayasası Madde 1". 2 Kasım 2008 tarihinde erişilmiştir.
  2. ^ "Çankaya.gov.tr - Türk Bayrağı kanunu" (World belgesi). 2 Kasım 2008 tarihinde erişilmiştir.
  3. ^ Atatürk’e birgün, renkli olarak çizilmiş, devlet arması için biçimler getirmişlerdi. Bunlarda egemen olan öğe ya kurt başı ya da ay-yıldızdı. Ressamlarımızın bulduğu bu armaların hiçbirini, Atatürk, kurduğu devletin Cumhuriyet arması olarak kabul etmedi. Bu armalara, düşünerek defalarca baktı.
    Sonunda “Bunların hiçbiri bugünkü dünyamızın içinde kurulan yeni bir devletin arması olamaz. Devlet armasını, simgesel bir insan başı temsil etmeli” dedi.
    Bunun üzerine kendisiyle birçok kez konuştum. Bu konuda bana yaptığı açıklama şöyleydi:
    “Bu dünyada her şey insan kafasından çıkar. Bir insan başının ifade edemeyeceği hiçbir şey düşünemiyorum.”
    Böylece o zaman, Atatürk’ün onayından geçmiş bir Cumhuriyet devleti armamız yapılamadı. Çünkü, anlattığım gibi, çizilen şekillerin hiçbiri, Atatürk tarafından kabul edilmemişti.
    Düşünce adamı Atatürk, insan zekâ ve aklının hayranıydı. O, bu zekâ ve akıl gücünden oluşan varlıkların, kurduğu ve yaşatacağı bir Türk dünyasını güçlendirmek istemiştir.
    Prof. Dr. Afet İnan - Ulus Gazetesi
    22 Ekim 1950
  4. ^ 1925′te ülkenin armasının belirlenmesi için Milli Eğitim Bakanlığı, o zamanki adı ile Maarif Vekaleti, bir yarışma düzenlenmiş ve Namık İsmail Bey içerisinde bir Bozkurt figürüne yer verdiği arma ile birinciliği kazanmış. Lakin bu arma hiç bir zaman resmi olarak onaylanmamıştır
  5. ^ "TBMM.gov.tr - Ana Sayfada arma yer almamaktadır". 3 Kasım 2008 tarihinde erişilmiştir.
  6. ^ "Başbakanlık.gov.tr - Ana Sayfada arma yer almamaktadır". 3 Kasım 2008 tarihinde erişilmiştir.
  7. ^ "Cumhurbaşkanlığı - Ana Sayfada arma yer almamaktadır". 3 Kasım 2008 tarihinde erişilmiştir.
  8. ^ a b c "TBMM.gov.tr - 1982 Anayasası Madde 3". 2 Kasım 2008 tarihinde erişilmiştir.
  9. ^ Türkçe Vikipedi'deki 14 Eylül 2010 tarihli Türkiye'nin illeri maddesi
  10. ^ Türkçe Vikipedi'deki 14 Eylül 2010 tarihli Türkiye'nin illeri maddesi
  11. ^ "TBMM.gov.tr - 1982 Anayasası Madde 2". 2 Kasım 2008 tarihinde erişilmiştir.
  12. ^ "Atatürk Araştırma merkezi". 2 Kasım 2008 tarihinde erişilmiştir.
  13. ^ "Cumhurbaşkanlığı resmi internet sitesi". 2 Kasım 2008 tarihinde erişilmiştir.
  14. ^ "Türkiye Büyük Millet Meclisi resmi internet sitesi". 5 Ağustos 2009 tarihinde erişilmiştir.
  15. ^ "Basbakanlık resmi internet sitesi". 2 Kasım 2008 tarihinde erişilmiştir.
  16. ^ İngilizce Vikipedi'deki 2 Kasım 2008 tarihli List of countries and outlying territories by total area maddesi
  17. ^ a b "Türkiye İstatistik Kurumu - 2008 nüfus sayımı" (Word belgesi). 27 Mart 2009 tarihinde erişilmiştir.
  18. ^ "İngilizce Vikipedi - List of countries by GDP (nominal)". 12 Ekim 2009 tarihinde erişilmiştir.
  19. ^ "İngilizce Vikipedi - List of countries by GDP (PPP)". 12 Ekim 2009 tarihinde erişilmiştir.
  20. ^ "İngilizce Vikipedi - List of countries by GDP (nominal) per capita". 12 Ekim 2009 tarihinde erişilmiştir.
  21. ^ "İngilizce Vikipedi - List of countries by GDP (PPP) per capita". 12 Ekim 2009 tarihinde erişilmiştir.
  22. ^ "Türkiye İstatistik Kurumu Eylül 2009 TÜFE verileri". 16 Temmuz 2009 tarihinde erişilmiştir.
  23. ^ "Türkiye İstatistik Kurumu Eylül 2009 ÜFE verileri". 12 Ekim 2009 tarihinde erişilmiştir.
  24. ^ 1 Ocak 2009'dan itibaren Yeni Türk Lirası'nın Yeni'si kalkıyor Türk Lirası oluyor.
  25. ^ http://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%9Clkelere_g%C3%B6re_%C4%B0nsani_Geli%C5%9Fme_Endeksi_listesi
  26. ^ Türkiye Cumhuriyeti Anayasası Madde-1
  27. ^ Türkiye Cumhuriyeti Anayasası Madde-2
  28. ^ Birleşmiş Milletler büyüme süreci
  29. ^ Türkiye-Yunanistan NATO Katılım Belgesi
  30. ^ İslam Konferansı Örgütüüye ülkeler listesi
  31. ^ Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı katılımcılar 25 Haziran 1973
  32. ^ OECD katılımcıları
  33. ^ Avrupa Konseyi üyesi Türkiye
  34. ^ Avrupa Ekonomik Topluluğu üyesi Türkiye
  35. ^ G-20 oluşumu ve üyeleri
  36. ^ Türkiye'nin AB'ye Katılım Süreci [1]
  37. ^ www.utebay.com
  38. ^ Lozan Antlaşması
  39. ^ Atatürk Araştırma Merkezi-Atatürk'ün Hatay Politikası II
  40. ^ E-Coğrafya
  41. ^ Van Emniyet Müdürlüğü
  42. ^ DSİ
  43. ^ DoğuBayezit.gov.tr
  44. ^ Anayasa Madde 1-2
  45. ^ Anayasa-Madde 7
  46. ^ Anayasa-Madde 8
  47. ^ Anayasa-Madde 9
  48. ^ Yeni Şafak Gazetesi-İstikrar rekorunu kıracak
  49. ^ http://ansiklopedika.org/index.php?title=T%C3%BCrkiye&action=edit&section=12
  50. ^ http://www.uefa.com/footballeurope/club=50067/domestic.html
  51. ^ CIA Factbook



g • t • d
Avrupa ülkeleri
Batı Avrupa
Western-Europe-map.png 		Belçika • Birleşik Krallık • Fransa • Hollanda • İrlanda • Lüksemburg • Monako Doğu Avrupa
Eastern-Europe-map.svg 		Azerbaycan1 • Beyaz Rusya • Ermenistan • Gürcistan • Moldova • Rusya • Ukrayna
Güney Avrupa
Southern-Europe2-map.PNG 		Andorra • Arnavutluk • Bosna-Hersek • Bulgaristan • Hırvatistan • İspanya • İtalya • Karadağ • Kıbrıs • Makedonya • Malta • Portekiz • Romanya • San Marino • Sırbistan • Slovenya • Türkiye • Vatikan • Yunanistan Kuzey Avrupa
Northern-Europe-map.png 		Birleşik Krallık • Danimarka • Estonya • Finlandiya • İrlanda • İsveç • İzlanda • Letonya • Litvanya • Norveç
Orta Avrupa
Central-Europe-map.png 		Almanya • Avusturya • Çek Cumhuriyeti • İsviçre • Lihtenştayn • Macaristan • Polonya • Slovakya Diğer siyasî varlıklar ve
bağımlı veya özerk bölgeler 		Abhazya • Acaristan1 • Agrotur ve Dikelya • Aland Adaları • Başkurdistan • Cebelitarık • Çeçenistan• Faroe Adaları • Fas• Gagavuzya • Galler • Grönland • Guernsey • Güney Osetya • İskoçya • İsrail3 • Jersey • Kazakistan1 • Kırım • Kosova • KKTC2 • Nahçıvan • Man Adası • Svalbard • Tataristan • Voyvodina
g • t • d
Orta Doğu Ülkeleri

Flag of Turkey.svg Türkiye • Flag of Bahrain.svg Bahreyn • Flag of the United Arab Emirates.svg Birleşik Arap Emirlikleri • Flag of Palestine.svg Filistin • Flag of Iraq.svg Irak • Flag of Iran.svg İran • Flag of Israel.svg İsrail • Flag of Qatar.svg Katar • Flag of Cyprus.svg Kıbrıs Cumhuriyeti • Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti1 • Flag of Kuwait.svg Kuveyt • Flag of Lebanon.svg Lübnan • Flag of Syria.svg Suriye • Flag of Saudi Arabia.svg Suudi Arabistan • Flag of Oman.svg Umman • Flag of Jordan.svg Ürdün • Flag of Yemen.svg Yemen


1 Sadece Türkiye tarafından tanınan de facto cumhuriyet.
g • t • d
G-20 ülkeleri
g • t • d
NATO flag.svg Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)
ÜyelerLocation NATO.svg
Adaylar
"http://www.ansiklopedika.org/index.php?title=T%C3%BCrkiye&oldid=146224" adresinden alındı.
Google AdSense