Ankara

Bilgiye sahip çık!
Atla: kullan, ara
Ankara
250px
Ankara
Latrans-Turkey location Ankara.svg
Türkiye'deki yeri
Özgün ad Ankara
Ülke Türkiye
Bölge İç Anadolu Bölgesi
İl Ankara
Belediye başkanı Melih Gökçek
Yüzölçümü 30715 km2
Nüfus 5.001.972
Rakım 890 m.
Alan kodu 312
Zaman dilimi DAZD. UTC +2 (Yaz saatinde UTC +3)
Web sitesi http://www.ankara.bel.tr


Ankara , Türkiye Cumhuriyeti'nin başkentidir. Atatürk'ün gelişi ve başkent yapması ile bir çok yabancı şehir mimarının da katkısıyla bir kasaba havasından hızla şehirleşmeye başlayan Ankara bugün Avrasya'nın muntazam kentlerinden birisi haline gelmiştir.

Konu başlıkları

[düzenle] Etimoloji

Frigya dili ve Yunancada Ἄγκυρα ("Anküra" okunur), gemi çapası demektir. Bazı efsanelere göre Ankara, Frig Kralı Midas’ın bir gemi çapası bulduğu yerdir. Büyük İskender'in Doğu Seferi sırasında Anküra’ya MÖ 333'de geldiği kayıtlara geçmiştir.

Frigler, Galatlar ve Romalılar tarafından gemi çapası anlamına gelen Ἄγκυρα (Anküra) olan şehrin adı, Latin harfleri ile Batılı kaynaklarda Ankyra ve Ancyra olarak yazılmıştır.

Yunanca 'Anküra' olarak telaffuz edilen kentin adı, Türklerin Anadolu'ya gelmesinden sonra Ankara, Engürü ve Engüriye olarak değişime uğradı, Batı dillerine de Angora olarak geçti. 16. yüzyıla ait çeşitli resmî Osmanlı evraklarında Ankara (انقره) adı geçmektedir.[1]

Türkiye Cumhuriyeti devleti, 28 Mart 1930'da yabancı ülkelerden Türk şehirleri için Türkçe adların kullanılmasını resmen talep etti. Bu tarihten sonra posta idaresi Angora olarak adreslenmiş mektupları Ankara'ya ulaştırmadı. Böylece zamanla Ankara adı evrenselleşti.

[düzenle] Tarihi

Roma İmparatoru Gallienus döneminden bir Ankyra sikkesi, Ankara adının çapadan geldiği efsanesini yansıtıyor.

Yazılı tarih boyunca iki kez başkent olmuştur; ilki Galatlar dönemi ve ikincisi de Türkiye Cumhuriyeti'dir.

Ankara ve çevresinin tarihi Bronz Devri'ndeki Hatti Uygarlığına kadar gider. M.Ö. 2000 yıllarında Hititler bölgenin hakimi durumuna gelen Ankara'nın döneminin küçük bir şehri olduğu bilinmekle birlikte, bu yörede bu döneme ait herhangi bir eser bulunmamıştır.Hititleri sırası ile Frigyalılar, Lidyalılar ve Persler izlemiştir. M.Ö. 25 yılında İmparator Augustus şehri Galatia krallığıyla beraber Roma imparatorluğuna bağlamıştır. M.Ö. 3. yüzyılda, bir Kelt ırkı olan Galatlar Ankara'yı başkent yapmıştır. Galatlar Ankara'yı ilk defa başkent olarak kullanmışlardır.

[düzenle] Kurtuluş Savaşı ve Başkent Oluşu

Mustafa Kemal Atatürk, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalandıktan sonra, Padişah VI. Mehmet tarafından 30 Nisan 1919'da 9. Ordu Müfettişliğine atandı. 19 Mayıs 1919'da Refet Bey (Bele), Kâzım Bey (Dirik), Ayıcı Arif ve Hüsrev Bey (Gerede) ile birlikte Samsun'a çıktı. Burada Havza ve Amasya Genelgesi'ni yayınlayan ve Sivas ile Erzurum Kongresi'ni düzenleyen Mustafa Kemal, İstanbul Hükümeti ile Amasya Protokolü'nü imzalamıştır. Bu protokol üzerine Meclis-i Mebusan açılmıştır. Mustafa Kemal, meclis çalışmalarını daha yakından izleyebilmek için 27 Aralık 1919'da Ankara'ya gelmiştir.

Ankara'ya gelmesinin nedenleri arasında buranın demiryolu ağına sahip olması, İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmemiş olması, merkezi bir konumda bulunması ve Batı Cephesi'ne yakınlık gibi nedenler de etkili olmuştur. Meclis, 28 Ocak 1920'de oybirliği ile Misakımillî'yi kabul etmiştir. Bunun üzerine İstanbul işgal edilmiş ve meclis kapatılmıştır. Mustafa Kemal, 19 Mart 1920'de illere ve kolordu komutanlıklarına bir genelge göndermiş ve Ankara'da olağanüstü bir meclisin açılacağını duyurmuştur. Seçimlerin ardından 23 Nisan 1920'de TBMM açılmış ve hükümet kurulmuştur. Türk Kurtuluş Savaşı bu meclisten yönetilmiş, savaşın kazanılmasının ardından Lozan Antlaşması imzalanmış ve I. TBMM seçim kararı almış ve yerini II. TBMM'ye bırakmıştır. İnkılap Meclisi olarak da anılan bu meclis 13 Ekim 1923'te Ankara'yı başkent ilan etmiştir.

[düzenle] Coğrafya

Ankara, doğuda Kırşehir ve Kırıkkale; batıda Eskişehir; kuzeyde Çankırı; kuzeybatıda Bolu ve güneyde Konya ve Aksaray illeri ile çevrilidir ve bu konumuyla hemen hemen İç Anadolu Bölgesi'nin merkezinde yer alır.

Ankara, Orta Anadolu'nun kuzeybatısında bulunan Kızılırmak ve Sakarya nehirlerinin kollarının oluşturduğu ovalarla kaplı bir bölgedir. Bu bölgede orman alanları ile step ve bozkır alanlarını bir arada görmek mümkündür.

Akarsu boylarında sıralar halinde iğde, söğüt ve kavak ağaçları sıkça görülür. Ankara çevresinde plato üzerinde münferit dağlar yükselir. Kuzeydeki dağlık sahada ise yağışlardaki artış yüzünden orman örtüsü kendini belli etmeye başlar.

[düzenle] İklim

Ankarada karasal iklim hakimdir. Kışlar çok sert ve nadiren kar yağışlı geçer. Kar yağdıktan sonra haftalarca kalkmaz. Yazları ise kuru ve çok sıcaktır. Yazın gece ve gündüz sıcaklıkları oldukça farklıdır. Ankarada ilkbaharda özellikle nisan aylarında Kırkikindi yağmurları görülür. kuzeyde ise Karadeniz ikliminin ılıman ve yağışlı halleri görülebilir.

[düzenle] Spor

Ankara'da yapılan spor dalları çok çeşitlidir. Bunların önde geleni olan futbolun kalbi başkentte 19 Mayıs Stadyumunda atar. Yaklaşık 25000 seyirci kapasiteli ve tamamı kapalı olan stadyum Eski Ankara'nın merkezi olan Ulus bölgesindedir. Stadyumun bulunduğu alanda aynı zamanda kapalı jimnastik, güreş, boks, yüzme sporlarının yapıldığı tesisler de bulunur. Yine yakın bölgede Atatürk Spor Salonu bulunur. Önemli basketbol ve voleybol müsabakaları bu salonda oynanır. Daha yeni olan ASKİ Spor Salonu ise şehrin dış tarafına inşa edilmiştir ve Avrupa Basketbol Şampiyonası'na da ev sahipliği yapmıştır.

Ankarada buz pateni yapmak içinde çeşitli tesisler vardır. Bunların birisi ve en eskisi Belpa Buz Pateni Sarayı'dır. Kurtuluş parkı içinde de bir pist mevcuttur.

Kaykay şehirde yaşayan ve yaklaşık 30 yılını doldurmuş bir ekstrem spor dalıdır. Özellikle TBMM civarındaki park ve düz zeminli alanlar mutlaka hemen hergün kaykay tekerlerince kaet edilmektedir.

Bunların dışında Ankarada bulunan diğer spor klüpleri şunlardır:

[düzenle] Müzeler

  • Agustus Tapınağı
  • Anadolu Medeniyetleri Müzesi
  • Atatürk Kültür Merkezi Cumhuriyet Devri Müzesi
  • Etnografya Müzesi Müdürlüğü
  • II. Türkiye Büyük Millet Meclisi Cumhuriyet Müzesi
  • Şefik Bursalı Müze Evi
  • Resim Heykel Müzesi
  • Roma Hamamı
  • Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet Müzesi Müdürlüğü
  • A.O.Ç. Atatürk Evi Müzesi
  • Beypazarı Tarih ve Kültür Müzesi
  • Devlet Resim ve Heykel Müzesi
  • Eğit-Der Eğitim Müzesi
  • G.Ü.Mesleki Eğitim Fakültesi Müzesi
  • PTT Müzesi
  • Meteoroloji Müzesi
  • Ülker Zaim Müzesi
  • Ziraat Bankası Müzesi
  • 75.Yıl Cumhuriyet Eğitim Müzesi
  • Şerife Uludağ Kız Olgunlaşma Enstitüsü 100.Yıl Müzesi
  • TCDD Açıkhava Buharlı Lokomotif Müzesi
  • Telekomünikasyon Müzesi
  • TRT Müzesi
  • Hava Müzesi
  • Şefik Bursalı Müze Evi
  • TCMB Para Müzesi
  • MTA Tabiat Tarihi Müzesi
  • Alagöz Karargah Müzesi
  • Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Oyuncak Müzesi
  • Anıtkabir
  • Çengelhan Rahmi Koç Müzesi
  • Gordion Müzesi
  • Mehmet Akif Ersoy Müze Evi
  • ODTÜ Bilim ve Teknoloji Müzesi
  • Pembe Köşk
  • Çankaya Köşkü
  • Ankara Türk Hava Kurumu Müzesi

[düzenle] Alışveriş

Ankara'da alışverişin kalbi Ulus ve Kızılay'da atsa da şehrin İstanbul ve Eskişehir yolu paralelinde büyümesi ve nüfusun bu taraflara kayması ile bölge modern alışveriş merkezleri ile dolmuştur. Armada alışveriş merkezi bunlardan biridir ve uluslarası ödül de almıştır.

[düzenle] Galeri

[düzenle] Kaynakça



[düzenle] Dış bağlantılar

Ansiklopedika logosu
Wikimedia Commons'ta
Ankara ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Google AdSense